คณะรัฐมนตรีเงา(Shadow Cabinet)

นายพิชัย นริพทะพันธุ์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง คณะทำงานเศรษฐกิจพรรคเพื่อไทย
• นโยบายใหม่เพื่อช่วยเหลือประชาชนที่ประกอบอาชีพขับรถแท็กซี่ สามล้อ มอเตอร์ไซค์รับจ้าง และรถตู้สาธารณะ
• โดยจะเป็นบัตรเครดิตให้กับประชาชนผู้ประกอบอาชีพดังกล่าวเพื่อใช้ในการเติมน้ำมัน และก๊าซ สำหรับยานพาหนะ โดยมีวงเงินเท่ากับการใช้น้ำมันหรือก๊าซในหนึ่งเดือนของแต่ละประเภทของยานพาหนะ เพื่อให้เป็นวงเงินให้กับประชาชนที่ประกอบอาชีพนี้ได้ใช้หมุนเวียนยามฉุกเฉิน
• โดยเมื่อพรรคเพื่อไทยเป็นรัฐบาลจะสามารถดำเนินเรื่องนี้ได้ทันที
• มีแผนงานที่จะเจรจาขอลดราคาพลังงานดังกล่าวจากบริษัทพลังงาน และเก็บสะสมไว้เป็นแต้มในบัตรเครดิตพลังงานให้เหมือนกับการสะสมแต้มในบัตรเครดิตทั่วไป
      - เพื่อที่จะทำเป็นสวัสดิการสำหรับพี่น้อง แท็กซี่ สามล้อ มอเตอร์ไซค์รับจ้าง รถตู้สาธารณะ โดยเมื่อประกอบอาชีพนานมีการชำระเงินตามเวลาก็จะได้รับเงินสะสมไว้ในอนาคตเมื่อเกษียณอาย
• ระบบสะสมแต้มนี้ก็จะมีสำหรับนโยบายบัตรสินเชื่อเพื่อเกษตรกร หรือเครดิตการ์ดชาวนาเช่นกัน ซึ่งจะเป็นระบบสวัสดิการให้กับชาวนาเมื่อเกษียณอายุโดยที่ชาวนาไม่ต้องควักเงินออกมาเลย แต่รัฐจะต่อรองราคากับบริษัทที่ผลิตปัจจัยการผลิตเพื่อให้ลดราคาเพื่อเก็บเป็นเงินสะสมให้กับชาวนาในอนาคต
 

นโยบายด้านพลังงานของพรรคเพื่อไทยโดยรวมๆ แล้วเป็นอย่างไร

• • ปัญหาพลังงานเป็นเรื่องอนาคตระยะยาว เป็นปัญหาที่เราจะต้องปูพื้นฐานตั้งแต่ปัจจุบัน
• • เรามองว่าต้นทุนของพลังงานจะขึ้นไปสูงมากในอนาคต เพราะเหตุการณ์ผันผวนในตะวันออกกลางน่าจะเป็นปัจจัยหลัก เราจึงมองการปรับโครงสร้างพลังงานทั้งระบบว่าจะแก้ปัญหายังไง
  1. 1. เรื่องภาคการขนส่งที่ใช้น้ำมันดีเซลกันเยอะ ต้องปรับมาใช้เอ็นจีวีหรือไม่
     1. a) เรามีนโยบายว่าต้องปรับมาใช้เอ็นจีวี เพราะเราสามารถคุมได้ในประเทศและราคาถูกกว่า
     2. b) รถยนต์ส่วนบุคคลจะปรับมาใช้เชื้อเพลิงชีวภาพหรือเปล่า เช่น การส่งเสริม อี85 ให้เกิดขึ้น
  2. 2.  เรื่องพลังงานทดแทน
     1. a)  ต้องเป็นการจัดการแบบบูรณาการ การเกิด อี85 เราจะได้ประโยชน์จากการที่ประเทศเรามีพื้นที่ที่สามารถปลูกพืชพลังงานได้
        b) ทุกกระทรวงจะต้องมาคุยกันว่าจะทำยังไง ดูโมเดลบราซิลเป็นหลัก คือต้องคิดทั้งหมด
  3. 3. ต้องบาลานซ์ให้ดีระหว่างพลังงานกับอาหาร
     1. a) ต้องมีการจัดโซนนิ่ง คือพรรคเพื่อไทยเราคิดกรอบทุกอย่างไว้ครบแล้ว
        b) เราจึงมีนโยบายประกันราคาข้าวว่าต้องราคาเท่าไหร่ ไม่อย่างนั้นถ้าข้าวราคาตก เกษตรกรจะหนีไปปลูกพืชพลังงานหมด ข้าวก็จะขาด พอจะกลับมาปลูกข้าวก็ทำไม่ได้แล้วเพราะพื้นที่เอาไปปลูกพืชพลังงานหมดแล้ว

 เรื่องไฟฟ้า

• เรื่องไฟฟ้าค่อนข้างจะเป็นปัญหาระยะยาว
• 1. นโยบายหลักของพรรคเพื่อไทยจะขับเคลื่อนให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางของอาเซียน
  • a. มีศูนย์การผลิต การจัดจำหน่าย และการบริการ แล้วเศรษฐกิจจะโตขึ้นเอง ซึ่งต้องคิดด้วยว่าเมื่อตั้งโจทย์แบบนี้ การใช้พลังงานเราจะเยอะมาก เพราะเราจะให้มีการเจริญเติบโตอย่างต่ำ 5 เปอร์เซ็นต์ เพราะเราคิดว่าด้วยนโยบายที่เราเสนอน่าจะโตได้มากกว่า 5 เปอร์เซ็นต์ ถ้ามองอินเดียกับจีนที่เขาโตได้ 8-10 เปอร์เซ็นต์ เราเล็กกว่า เราจะถูกเขาทิ้งไม่เห็นฝุ่น ดังนั้น เราจึงต้องมีการโตที่ใกล้เคียงกับเขา
  • b. เมื่อเรามีโจทย์แบบนี้ พลังงานก็ต้องใช้อีกเยอะมาก ต้องกลับมาดูว่าปัจจุบันเราพึ่งพิงก๊าซธรรมชาติ 80 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งก็ไม่ได้เสียหายอะไร
    • i. เราสามารถเอามาจากพม่า เอามาจากอ่าวไทยได้
    • ii. แต่ในทางทฤษฎี การพึ่งพาพลังงานตัวใดตัวหนึ่งมากเกินไปก็อาจจะไม่ถูกต้อง ขณะเดียวกันก็ไม่รู้ว่าจะใช้ได้นานขนาดไหน
       
• แหล่งพลังงานในอนาคตเพื่อการผลิตไฟฟ้า
  • 1. มองที่พื้นที่ระหว่างไทย-กัมพูชา ปัจจุบันดูเหมือนเราทะเลาะกันอยู่ซึ่งค่อนข้างเป็นปัญหา แต่ทีนี้ด้วยตรรกะของรัฐบาลควรจะต้องอยู่ด้วยผลประโยชน์ของประเทศ เพราะฉะนั้นผมเชื่อว่าจุดใดจุดหนึ่งในอนาคต
  • 2. ถ้าเราเป็นรัฐบาลต้องหาทางคุยกันเพื่อให้เกิดประโยชน์ร่วมกัน ไม่ใช่ตีกัน ต้องยอมรับว่าปัจจุบันทั้งสองประเทศนำปัญหาที่เกิดขึ้นไปใช้ประโยชน์ในทางการเมือง
     
• ก๊าซธรรมชาติที่ขุดในอ่าวไทย ในกัมพูชา ต่างจากก๊าซธรรมชาติที่ได้จากพม่า
  • • ก๊าซธรรมชาติของพม่าเอามาเผาอย่างเดียว แต่ก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยสามารถนำมาแยกเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มได้ 9-20 เท่า
  • • จุดนี้ประเทศเรามีโรงงานทุกอย่างพร้อมแล้ว แต่กัมพูชายังไม่มีเลย อย่างนี้ใครได้ประโยชน์ อยากให้ทุกคนในประเทศเห็นภาพนี้ เราได้ประโยชน์เต็มที่อยู่แล้ว
  • • ถ้ากัมพูชาคิดจะทำเราก็ให้ ปตท. ไปร่วมมือกับเขา เราก็ได้ประโยชน์อีก แล้วอย่าลืมว่าประชากรเรา 60 กว่าล้านคนนะ กัมพูชา 10 กว่าล้านคน คนที่ได้ประโยชน์คือประชากรเรา เพราะก๊าซมันเดินตามท่อ เราก็จะได้ประโยชน์อย่างเต็มที่
  • • นี่แหละคือแหล่งสำหรับผลิตงานในอนาคต คือจะเล่นเกมการเมืองยังไงก็ตาม สุดท้าย ต้องตอบโจทย์นี้ ไม่อย่างนั้นก็อยู่ไม่ได้
     
• การนำก๊าซธรรมชาติจากกัมพูชามาใช้ แต่สุดท้ายก็เป็นการพึ่งพาก๊าซธรรมชาติอยู่ดี?
  • • ตอนนี้ก๊าซธรรมชาติเป็นสิ่งที่เราพึ่งได้มากที่สุด ถ้ามองเรื่องไฟฟ้า
  • • ในระยะยาวคงต้องมองเรื่องการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ว่าเป็นเรื่องจำเป็น ตอนนี้เทคโนโลยีใหม่ๆ ที่จะผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ดีขึ้นเยอะ สามารถใช้พื้นที่น้อยแต่ว่าได้พลังงานมาก บ้านเราแสงแดดเยอะ ตรงนี้เป็นจุดหนึ่ง แม้ว่าจะได้ไม่มากนัก
     
• แล้วก็มีโครงการที่เราจะจัดระบบน้ำ เรามีเมกะโปรเจ็กต์เยอะ
  • • โปรเจกต์หนึ่งคือการทำระบบท่อเพื่อนำน้ำมาใช้สำหรับการปลูกพืชได้หลายครั้งต่อปี เพราะทุกวันนี้น้ำฝนที่ตกลงมา เรานำมาใช้แค่ 3 เปอร์เซ็นต์ ที่เหลือปล่อยทิ้งไป ดังนั้น ระหว่างที่เราเอานำเข้ามา เราก็จะมีระบบการปั่นไฟจากน้ำ
     
• การส่งเสริมพลังงานหมุนเวียน ทางพรรคเพื่อไทยมีนโยบายที่จะกำหนดเป็นเปอร์เซ็นต์เลยหรือไม่ว่าต้องเป็นสัดส่วนเท่าไหร่ของการผลิตไฟฟ้าในประเทศ
  • • ไม่มีครับ เราจะใช้พลังงานหมุนเวียนให้มากที่สุด คือนโยบายที่เราคิด
  • • เราคิดบนพื้นฐานการประหยัดพลังงานอยู่แล้ว ยกตัวอย่างการสร้างเมืองใหม่ ซึ่งจะช่วยลดความแออัดของกรุงเทพ รถก็จะติดน้อยลง ประหยัดพลังงานเพิ่มขึ้น มีการใช้รถไฟฟ้าเชื่อมต่อ
  • • ในเมืองใหม่ ตึกทุกตึกต้องออกแบบให้ประหยัดพลังงาน เป็นเมืองสำหรับอนาคต
    • ตัวอย่างนโยบาย
      • •  รถคันแรกก็ต้องเป็นรถที่ประหยัดพลังงาน เราก็ต้องส่งเสริมว่าจะเป็นพลังงานประเภทไหนที่จะใช้กับรถพวกนี้
      • • นโยบายกองทุนเพื่อการตั้งตัว ให้มหาวิทยาลัยละ 1,000 ล้านบาทไปปล่อยกู้ นโยบายหนึ่งก็คือการส่งเสริมด้านพลังงานทดแทน ถ้านักศึกษาคิดเรื่องการวิจัยพลังงานหรือการปลูกสาหร่ายเพื่อผลิตดีเซล เราก็จะให้การพิจารณาในอันดับต้นๆ
         
• คำถามสำคัญ พรรคเพื่อไทยมีจุดยืนเรื่องโรงไฟฟ้านิวเคลียร์อย่างไร
  • • ด้วยความจำเป็นด้านพลังงานในอนาคต เราอาจจะหนีการใช้นิวเคลียร์ไม่พ้น
  • • ขณะที่ปัจจุบันอาจจะยังไม่เหมาะสม พูดไปชาวบ้านอาจจะรู้สึกไม่ดีเพราะเพิ่งเกิดเหตุการณ์ที่ญี่ปุ่น
  • • แต่ที่สุดแล้วก็อย่าเพิ่งไปปิดช่องทางนิวเคลียร์เพราะอาจจะจำเป็น
  • • เพราะถ้าเราไม่มี เพื่อนบ้านเรามี เราก็เจอปัญหาเหมือนกัน หรือเราตั้งไม่ได้ ก็ต้องไปยุให้เพื่อนบ้านเราตั้ง แล้วเราก็ไปซื้อจากเขา
  • • เผื่อตัวเลือกสำหรับอนาคต มองทุกๆ ตัวเลือกว่าถ้าเราจะโต แล้วมาติดเรื่องไฟฟ้าเราก็จะมีปัญหา สมมติว่าการสร้างโรงไฟฟ้าในประเทศไทยมันยากมาก เอ็นจีโอก็ไม่ยอมให้สร้าง แต่ประเทศเราต้องเจริญต่อ ถ้าเราผลิตไฟฟ้าไม่ได้ก็ให้คนอื่นผลิต แล้วเราไปซื้อกับเขา ซึ่งต้นทุนก็จะสูงขึ้น
     
• ที่ผ่านมาการทำความเข้าใจเรื่องโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ต่อสาธารณชนถือว่ามีความยากลำบากมาก เมื่อพรรคเพื่อไทยมีจุดยืนเรื่องนิวเคลียร์แบบนี้ จะมีวิธีการสร้างความเข้าใจต่อสังคมยังไง
   
• สิ่งหนึ่งที่เราจะโน้มน้าวเขาได้ คือคนบริเวณนั้นจะต้องได้รับประโยชน์อย่างเต็มที่
  • 1. เขาอาจจะต้องใช้ไฟฟ้าฟรีซึ่งก็เป็นเรื่องปกติอยู่แล้ว
  • 2. ผลประโยชน์จากโรงไฟฟ้าควรลงสู่ชุมชนตรงนั้น ก็ต้องมาคิดวิธีการกันว่าชุมชนจะได้อะไรเป็นพิเศษบ้าง แล้วก็ต้องทำความเข้าใจกับเขา
     
• คุณคิดว่ามีเงื่อนไขอะไรบ้างที่จะทำให้สามารถยกเลิกโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ได้
  • • ยังไงก็ต้องเก็บเป็นทางเลือกเอาไว้ คนเราอย่าไปปิดตัวเอง นอกจากเราหวังว่าจะไม่โต ประเทศเราอยู่อย่างนี้ไปเรื่อยๆ ไม่มีการขยายตัว ซึ่งเราต้องเลือกนะ
  • • ถามว่าเลื่อนไปเป็นไปได้มั้ย ได้ ถ้าเราขุดก๊าซธรรมชาติจากกัมพูชาได้ก็อาจจะเลื่อนโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ออกไปได้ แล้วก็มีแนวความคิดว่าถ้าทุกคนประหยัดไฟเยอะๆ ก็จะมีพลังงานเหลือใช้อยู่ระดับหนึ่ง ซึ่งผมว่าก็ยังยากนะที่จะบังคับให้คนประหยัดได้ขนาดนั้น แต่จริงๆ แล้วผมว่าประเทศไทยจุดที่เราขาดกันทุกคนคือการประหยัดพลังงาน เมืองนอกเขาประหยัดกันมาก ปลูกฝังนิสัยตั้งแต่เด็ก
     
• ผมยังเชื่อว่าสุดท้ายแล้ว ยังไงเราก็คงต้องสร้าง เพียงแต่ว่าเวลาไหน ตอนไหนเท่านั้นเอง ที่คนมีความรู้เต็มที่และคิดว่ามันเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับอนาคตของประเทศไทย แต่ก็หวังว่าจุดนั้นจะไม่มาสายเกินไป ไม่ใช่ว่าพลังงานเริ่มขาดแคลนแล้วจะมาสร้าง กว่าจะเสร็จ แล้วเราจะทำยังไง
•  
• ราคาพูดเรื่องไฟฟ้านิวเคลียร์โดยไม่พูดถึงโครงสร้างการใช้พลังงานไม่ได้ เพราะตัวเลขการใช้ไฟฟ้าตอนนี้เกือบครึ่งอยู่ในภาคอุตสาหกรรมและภาคธุรกิจ ซึ่งบางคนมองว่าไม่เป็นธรรม
  • • ที่ผ่านมาต้องมองว่าประเทศนี้ขับเคลื่อนด้วยอะไร ผมมองในแง่เศรษฐกิจ ผมดีใจที่ตัวเลขการใช้ไฟฟ้าส่วนใหญ่อยู่ในภาคอุตสาหกรรม เพราะว่าเราใช้เพื่อให้เกิดการผลิต มีรายได้
    • มีการกระจายรายได้ให้กับคนทั่วไป คือต่อไปนี้เราต้องมองการกระจายรายได้ เพราะแต่เดิมเรามองแค่ว่าให้ประเทศเจริญ จีดีพีสูง แต่การกระจายไม่มี ถ้าเรากลับมาดูนโยบายของพรรคเพื่อไทย เรามีการกระจายรายได้สูง
    • ขณะที่หน่วยธุรกิจใหญ่ๆ ก็ต้องเดินไปข้างหน้า ในอนาคตอย่างรถไฟฟ้า รถไฟความเร็วสูง ต้องใช้ไฟฟ้าอีกมโหฬาร เราจะเอาไฟฟ้าจากไหน จริงๆ แล้ว ในสเกลเดิม คนใช้ไฟเยอะเขาก็จ่ายเงินมากกว่าปกติอยู่แล้วนะ ไม่ใช่ว่าราคาเท่ากัน
  •  
• กิจการไฟฟ้าของประเทศไทยค่อนข้างผูกขาด แล้วคุณก็พูดเองว่าค่าไฟฟ้าบ้านเราแพง ถ้าเป็นอย่างนี้จะมีแนวทางการแก้ไขอย่างไร
  • •ส่วนที่ว่าค่าไฟฟ้าบ้านเราแพงเมื่อเปรียบเทียบกับที่อื่น เพราะที่อื่นเขามีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ค่าไฟเขาก็ถูกกว่า เราเองก็ไม่สามารถทำให้ถูกลงได้ นอกจากจะสร้างโรงไฟฟ้า
  •  

แล้วประเด็นเรื่องการวางแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้าหรือแผนพีดีพีที่ค่อนข้างรวบรัดและไม่มีส่วนร่วม?

• •ผมเชื่อว่าเรื่องไฟฟ้าเอกชนน่าจะรู้มากกว่ารัฐด้วยซ้ำ ในความคิดผมนะ พรรคเพื่อไทยการกำหนดนโยบายในอนาคตต้องกำหนดร่วมกันระหว่างรัฐกับเอกชน เอกชนต้องบอกว่าเขามีปัญหาอะไร จะใช้ไฟฟ้าเท่าไหร่ ทุกคนต้องมานั่งวางแผนด้วยกัน